Zijn naam is Hanz. Hij is een Hanzepaardje, wereldberoemd in Harderwijk, en hij woont er al sinds 1310. Of eigenlijk iets eerder — zijn exacte geboortejaar is niet helemaal bekend. Wat wel zeker is: Hanz is de oudste inwoner van de stad. En hij heeft een verhaal te vertellen.
Van de modder naar het museum
Het grootste deel van zijn leven bracht Hanz door onder de grond. Letterlijk. Eeuwen lang lag hij verstopt in de modder, tot amateurarcheoloog John ten Pierick in 1998 besloot zijn metaaldetector mee te nemen naar het terrein van zwembad De Sypel. Stapje voor stapje scande hij het terrein. En toen begon het ding te piepen.
Een halve meter onder de grond lag Hanz te wachten. Oud, wist John meteen. Heel oud. Minstens 500 jaar oud. En in het geval van Hanz zelfs nog veel ouder. Wat hij gevonden had, bleek later een van de belangrijkste overblijfselen uit de Hanzetijd van Harderwijk te zijn.
Een koninklijk verleden
Paardjes zoals Hanz werden in de middeleeuwen gemaakt in opdracht van Haakon V, de toenmalige koning van Noorwegen. Ze dienden als hulpmiddel bij het bepalen van de waarde van munten. Hanz is dus niet zomaar een decoratief beeldje — hij was een serieus werkinstrument in een tijd waarin Harderwijk floreerde als Hanzestad.
Overigens heeft hij wel wat meegemaakt. Een van zijn benen brak ooit af — en dat been werd niet zomaar weggegooid, maar aan de kant geschoven. Hanz kan er nog steeds kwaad om worden.
Thuis in Harderwijk
Het Rijksmuseum van Oudheden wilde Hanz maar al te graag hebben. Maar John vond dat hij thuishoorde in Harderwijk. Hij verkocht het beeldje aan de gemeente, die het op haar beurt in bruikleen gaf aan Stadsmuseum Harderwijk. Groot gebaar — en groot nieuws voor de stad.
Het Stadsmuseum pakte de opening groots aan. Ze lieten maar liefst 16.000 kopieën van Hanz maken. Leerlingen van de basisschool mochten die beschilderen, en de mooiste werd bij de opening naast hem in het museum gezet. Hij woont er nu al jaren. En hij is blij dat hij er is.
Harderwijk door de ogen van Hanz
Als oudste inwoner van de stad ziet Hanz meer dan wie ook. Hij kende de stad als bloeiende Hanzestad, zag kooplieden en zeelui uit alle windstreken binnenkomen, en overleefde de grote stadsbrand van 31 juli 1503 — al was dat nipt. Hij zag de Grote Kerk groeien, de stadsmuur verdwijnen en later oplichten met ledlampen in het wegdek. En hij ziet hoe Harderwijk klaar maakt voor de Internationale Hanzedagen in 2031.
Zijn advies? Ga naar de VVV op de Markt, loop langs de Grote Kerk, volg de verlichte lijn van de oude stadsmuur door de straten. En bezoek hem natuurlijk gewoon in het Stadsmuseum. Hij staat er klaar.
