Het Vissershuisje is door het jaar alleen te bezoeken tijdens een stadswandeling. Tijdens deze Open Monumentendag is het vissershuisje te bezichtigen en een stadsgids is aanwezig. Het voorste gedeelte van dit huisje heeft een dubbele verdiepingshoogte. Hier werden de netten gedroogd en gerepareerd.

De Grote Kerk is in de zomermaanden door de week ’s middags te bezichtigen, behalve op zondag en maandag. Tijdens een stadswandeling is altijd een bezichtiging mogelijk, behalve op zondag. Tijdens deze Open Monumentendag is de Grote Kerk op zaterdag opengesteld. De Grote Kerk is gebouwd in de Gotische stijl. De bouw van de Grote Kerk is begonnen na 1415. In 1561 en 1562 beschilderden Ewolt van Delft en zijn dochter Agatha van Deventer de gewelven van deze monumentale kerk. Na de Reformatie verdwenen deze unieke voorstellingen onder meerdere lagen witkalk. Tijdens de restauratie van de kerk, in de periode 1968-1980, werden de schilderingen herontdekt. Recent zijn de schilderingen gerestaureerd en weer in volle glorie te bezichtigen. Met de audiotour van het Stadsmuseum kun je het bijzondere verhaal over de unieke beschilderde gewelven in de Grote Kerk beluisteren. Het orgel dateert uit 1816 en is gemaakt door de Gebroeders Bätz.

Oorspronkelijk stond op deze plaats een vrijstaande verdedigingstoren in de voormalige Zuiderzee. De voet van de zeetoren maakte daarna als bastion, ook wel rondeel genoemd, onderdeel uit van de vestingwerken van de stad. Van 1539 tot 1581 vormde het bastion een deel van het Nieuwe Blokhuis, de dwangburcht van de hertog Karel van Gelre. Delen van het bastion fungeerden lange tijd ook als de zogenaamde “kiekmuur” waar de vissers en vissersvrouwen bij noodweer over de voormalige Zuiderzee konden uitkijken. In 1933 werd deze kiekmuur gesloopt. Bij archeologisch onderzoek zijn de restanten van het bastion en de kiekmuur teruggevonden. In 2018 werd het bastion gerestaureerd en is de kiekmuur gereconstrueerd. Het vierkante blok in het straatwerk geeft de voet van de oude zeetoren aan.

Het Poortje van het voormalige Burgerweeshuis is niet aan de binnenkant te bezichtigen. Het Burgerweesthuis werd gesticht in 1554. De eerste locatie was gelegen op de hoek Donkerstraat/Markt. Vanaf 1650-1872 was het weeshuis gehuisvest in de Wheme, het pand naast het poortje. In 1872 verhuisde het weeshuis voor de derde keer en nu naar de andere zijde van het Kerkplein. In 1937 vertrok de laatste wees. Het Burgerweeshuis is nu een stichting, die financiële steun verleent aan instellingen op cultureel, maatschappelijk en sociaal gebied in Harderwijk.

Tijdens deze Open Monumentendag is de Archeologische kelder van de Dwangburcht geopend en is een stadsgids aanwezig. Tijdens archeologische opgravingen in 2022 zijn resten van de Dwangburcht, die aan het eind van de middeleeuwen is gebouwd, teruggevonden. Ook de plek van de Peelenpoort is vastgesteld.

Het Historische Havenkwartier van Harderwijk bestaat uit: Op Monumentendag zijn hier de volgende activiteiten: In de Botterloods Bij Scheepshelling Veluvia: Bij Molen de Hoop: Bovenstaande activiteiten vinden plaats op zaterdag 12 september en worden, afhankelijk van de beschikbare vrijwilligers, herhaald op zondag 13 september.

De achtkanter De Hoop aan de Havendijk werd gebouwd in de periode 1991 tot en met 1999. Bij de herbouw werd gebruik gemaakt van delen van een molenachtkant uit Oldenzaal, de molen van Reerink. Reerink haalde deze molen in 1913 uit Weesp, waar hij bekend stond als ‘de reus van Weesp’. Afgelopen jaar zijn de kap en de wieken van de molen gerestaureerd. Er worden gratis rondleidingen gegeven en ervaar de draaiende wieken van dichtbij. In het Bakkerijmuseum bakken de bakkers vandaag de heerlijkste koeken. Op zaterdag 12 september zijn er op het Historisch Havenkwartier, waar de molen deel vanuit maakt, allerlei activiteiten. Zie Historisch Havenkwartier.

In de Snijcamer van de Gelderse Academie is het Marius van Dokkummuseum gevestigd en dus niet vrij toegankelijk. Reguliere museumentree: gratis met Museumkaart of VriendenLoterij VIP kaart De anatomische lessen van de Gelderse Academie werden eerst in de Catharinakapel gegeven. In het rampjaar 1672 werd het anatomisch theater aldaar door de Franse troepen verwoest. In 1705 werd dit gebouw naast de kruidentuin ingericht als laboratorium, magazijn en anatomiekelder van de Gelderse Academie. De hoogleraren gaven hier anatomielessen. Het pand heette daarom ook wel “snijcamer”.

De Botterloods en de Vischafslag herinneren aan het visserijverleden van Harderwijk. Vanaf 1913 stond de visafslag aan de andere kant van de haven en werd gesloopt in 1972, omdat door de sterk teruglopende visvangst de exploitatie steeds moeilijker werd. Dankzij particulier initiatief kon de nieuwe Vischafslag en Botterloods op 15 april 2016 worden geopend. Tijdens deze Open Monumentendagen zijn het Bottermuseum met de Botterloods en de Vischafslag te bezichtigen. Op zaterdag 12 september zijn er in het Historisch Havenkwartier allerlei activiteiten, ook voor kinderen. Zie Historisch Havenkwartier

De Linnaeustoren is door het jaar heen niet open en ook op deze Monumentendag niet aan de binnenkant te bezichtigen. Het trappenhuis in de Linnaeustoren is krap, dus er kunnen sowieso niet veel personen tegelijkertijd naar boven. De Linnaeustoren is in de 16e eeuw gebouwd en deed dienst als trappenhuis. De inwendige trap gaf toegang tot de etages van de Commanderij, het hoofdkwartier van de Johannieterorde. De overige gebouwen van de kloosterode stonden in ‘s-Heeren Loo (gemeente Ermelo). Een gedenksteen (jaartal 1570) en twee wapenschilden (links het familiewapen van commandeur Ten Start en rechts het wapen van de Johannieterorde) herinneren aan de voltooiing van het pand. In de academietijd deed het dienst als gevangenis voor studenten. De naam kwam in zwang nadat men in 1869 een borstbeeld van de Zweedse plantkundige Linnaeus, die hier in 1735 promoveerde, in een nis in het torentje plaatste.