Op de hoek van de Wijtgraaf en de Zuiderzeestraatweg in Hierden staat een bijzonder stukje Veluws erfgoed: het gerenoveerde monumentale pand op Wijtgraaf 18. Dit karakteristieke gebouw op de Noordwest-Veluwe is een tastbaar bewijs van de rijke agrarische geschiedenis van Hierden en de omgeving. Na een zorgvuldige renovatie straalt het pand opnieuw de schoonheid en eigenheid uit die typisch zijn voor de Veluwse bouwtraditie.
Bij de restauratie van dit deel van de stadsmuur kwam het fundament van een rondeel te voorschijn. Om het zichtbaar te maken heeft men het rondeel enige meters opgemetseld met moderne steen. Schuin tegenover het rondeel bevindt zich aan de Vitringasingel (naast de Houtwalgarage) de opstapplaats voor de bus naar Hierden.
De Vischpoort is elke woensdag- en vrijdagmiddag geopend en door het jaar ook te bezoeken tijdens een stadswandeling. Op deze Open Monumentendagen is de Vischpoort geopend. De Vischpoort is de enig overgebleven stadspoort. Harderwijk bezat er vijf. Twee aan zeezijde (de Hoge Bruggepoort en de Vischpoort) en drie aan landzijde (Grote Poort, Luttekepoort en Smeepoort). In 1851 werd het kustlicht boven op de poort geplaatst. Het poortgebouw werd toen de woning van de vuurtorenwachter. Tegenwoordig is in de Vischpoort de Historische Vereniging Herderewich gehuisvest. Tijdens deze Open Monumentendag zullen op de Vischmarkt oldtimers te bezichtigen zijn.
Het Plantagepark is aangelegd 1761 op het voormalige bastion de Corten Dood en een deel van de gedempte stadsgracht. Het zit gedeeltelijk geklemd tussen de zeebeer en de stadsmuur. Het Plantagepark is altijd openbaar toegankelijk. In dit Plantagepark staat het herdenkingsmonument 1940-1945. Tijdens Open Monumentendag 2026 wordt in het Plantagpark het Blije Bietjes food festival georganiseerd. Zie www.stichtingonderstroom.nl voor meer informatie over dit festival.
In 1554 werd een weeshuis gesticht op de hoek van de toenmalige Broederen (nu Markt) en de Donkerstraat. Vanaf het midden van de 17e eeuw tot 1872 was het weeshuis in de Wheme gevestigd. Zie het weeshuispoortje bij de Wheme aan het Achterom. Het huidige weeshuis werd in 1872 aangekocht en kreeg in 1874 de rijk versierde gevel. In 1937 vertrok de laatste wees. Tegenwoordig is het Burgerweeshuis een stichting, die financiële steun verleent aan instellingen op cultureel, maatschappelijk en sociaal gebied in Harderwijk.
Tijdens deze Open Monumentendag is de Vanghentoren op zaterdag 13 september beperkt opengesteld en er zijn stadsgidsen aanwezig. De Vanghentoren was de toegang tot het naastgelegen Blokhuis, tot 1393 de woning van de graven van Gelre. In de Vanghentoren zit een poortopening met hameisleuf. Omstreeks de 15e eeuw werd in dit gebouw de bewaking en beveiliging van de stad geregeld Hij deed ook dienst als stadsgevangenis. In de 19e eeuw tot de Tweede Wereldoorlog werd hier soep gekookt en uitgedeeld aan de armen. De grote soepketel is nog aanwezig. Tegenwoordig is de Vanghentoren een woonhuis.
Het Fraterhuis-Pesthuis is door het jaar niet te bezichtigen. Op Open Monumentendag is de woning in de Straat van Sevenhuysen 4 te bezichtigen. In 1441 droegen de schepenen van Harderwijk een huis in de Straat van Sevenhuysen over aan enkele priesters en klerken uit Zwolle, onder voorwaarde dat er een fraterhuis zou worden gesticht. De fraters, volgelingen van Geert Grote uit Deventer, noemden zich Broeders des Gemene Levens. Bij de Hervorming in Harderwijk in 1578 moesten de fraters hun bezittingen afstaan aan de stad. De kapel van de fraters werd omstreeks 1586 het pesthuis. Tot ongeveer 1832 heeft het pesthuis als verpleeghuis gefunctioneerd. Daarna werd het verdeeld in arbeiderswoningen. In 1976 is het gebouw afgebrand en daarna weer in originele staat opgebouwd. Er bevinden zich thans drie woningen in het voormalige Fraterhuis.
Op deze plaats lag de voormalige Hortus Botanicus van de Gelderse Academie. De tuin werd in 1693 aangelegd. Na de sluiting van de Academie in 1811 raakte de Hortus in verval en de planten werden verkocht. In 1989 legde de gemeente de huidige kruidentuin aan. Ze nam de catalogus van de Hortus, opgesteld door professor E.W. Westenberg in 1709 als grondslag. De bomen ginkgo biloba en een afgeknotte plataan stammen uit de academieperiode. De Hortus is altijd te bezoeken en dus ook op Open Monumentendag. De vrijwilligers van Groei & Bloei Harderwijk onderhouden de tuin.
Het Vissershuisje is door het jaar alleen te bezoeken tijdens een stadswandeling. Tijdens deze Open Monumentendag is het vissershuisje te bezichtigen en een stadsgids is aanwezig. Het voorste gedeelte van dit huisje heeft een dubbele verdiepingshoogte. Hier werden de netten gedroogd en gerepareerd.
De begane grond is altijd vrij toegankelijk. De toegangsprijzen voor de rest van het museum staan op de website: www.stadsmuseum-harderwijk.nl. Het Stadsmuseum is gevestigd in een voormalig herenhuis in de Lodewijk XVI-stijl. De tuinkamer heeft mooie wanden, die met stucwerk versierd zijn. Het museum toont de geschiedenis van Harderwijk, zoals de Hanzeperiode, toen Harderwijkers handel dreven met de Oostzeelanden, de Academieperiode, toen studenten uit het buitenland hier studeerden en promoveerden, de Gelderse Munt, de Visserij en het Koloniaal Werfdepot, waar buitenlanders werden opgeleid tot soldaat. Het museum is van binnen geheel gerenoveerd en de stadsgeschiedenis is op eigentijdse wijze tentoongesteld. Er is een link gelegd met de bronzen beelden, die overal in de stad zijn geplaatst.
